குஜராத் மாநிலம் பரூச் நகரில் உள்ள மலையின் உச்சியில், வரலாற்றுச் சிறப்புமிக்க ஜாமியா மசூதி அமைந்துள்ளது. இந்த மசூதி, இந்திய தொல்லியல் துறையால் (ஏஎஸ்ஐ) பாதுகாக்கப்பட்டு வருகிறது.
இந்த மசூதி ஒரு காலத்தில் சமணக் கோயிலாக இருந்ததாகவும், பின்னர் அது மசூதியாக மாற்றப்பட்டதாகவும் கூறி ஒரு வழக்கு குஜராத் உயர் நீதிமன்றத்தில் தாக்கல் செய்யப்பட்டுள்ளது. இந்த வழக்கை விசாரித்த நீதிமன்றம், மசூதி அமைந்துள்ள பகுதி மற்றும் அதன் கட்டமைப்புகள் ஒரு காலத்தில் சமணக் கோயிலாக இருந்ததற்கான ஆதாரங்களை இந்திய தொல்லியல் துறையினர் ஆய்வு செய்ய வேண்டும் என உத்தரவிட்டுள்ளது.
வரலாற்றுச் சிறப்புமிக்க இந்த ஜாமியா மசூதி, பரூச் நகரின் முக்கிய அடையாளங்களில் ஒன்றாகத் திகழ்கிறது. பல நூற்றாண்டுகள் பழமையான இந்தக் கட்டிடம், அதன் தனித்துவமான கட்டிடக்கலைக்காக அறியப்படுகிறது. தற்போது, இது ஒரு வழிபாட்டுத் தலமாக செயல்பட்டு வருகிறது.
சமணக் கோயிலாக இருந்ததற்கான ஆதாரங்கள் மற்றும் அது மசூதியாக மாற்றப்பட்டதற்கான சான்றுகள் குறித்து இந்திய தொல்லியல் துறையினர் விரிவான ஆய்வை மேற்கொள்ள வேண்டும் என்று நீதிமன்றம் தனது உத்தரவில் குறிப்பிட்டுள்ளது. இந்த ஆய்வு, மசூதியின் உண்மையான வரலாறு மற்றும் அதன் பரிணாம வளர்ச்சியை வெளிச்சம் போட்டுக் காட்டும் என்று எதிர்பார்க்கப்படுகிறது.
இந்த உத்தரவு, அப்பகுதியில் உள்ள வரலாற்று மற்றும் மத ரீதியான முக்கியத்துவம் வாய்ந்த இடங்களின் வரலாறு குறித்த விவாதங்களை மேலும் தீவிரப்படுத்தியுள்ளது. தொல்லியல் துறையின் ஆய்வு முடிவுகள், இந்த வழக்கில் ஒரு முக்கிய திருப்புமுனையாக அமையும் என எதிர்பார்க்கப்படுகிறது. பரூச் ஜாமியா மசூதியின் நீண்டகால வரலாறு குறித்த பல கேள்விகளுக்கு இந்த ஆய்வு விடை அளிக்கும் என நம்பப்படுகிறது.
மேலும், இந்த ஆய்வு முடிவுகள், இதுபோன்ற வரலாற்று முக்கியத்துவம் வாய்ந்த கட்டிடங்களின் பாதுகாப்பு மற்றும் அவற்றின் உண்மையான வரலாற்றை ஆவணப்படுத்துவதன் அவசியத்தை உணர்த்துகின்றன. இந்திய தொல்லியல் துறையின் இந்த ஆய்வு, எதிர்காலத்திலும் இதுபோன்ற வழக்குகளுக்கு ஒரு முன்மாதிரியாக அமையக்கூடும்.

